Luchtweginfecties

Infecties in de luchtwegen zijn een van de meest voorkomende redenen waarom mensen gezonsheidszorg professionals bezoeken¹. Aangezienverschijnselen van influenza, COVID-19 en andere luchtweginfecties elkaar enigszins overlappen, is de juiste diagnose van de infectie van cruciaal belang. Een snelle diagnose zorgt voor de juiste behandeling en minimale verspreiding van de infectie. Een juiste diagnose vermindert ook het onnodig voorschrijven van antibiotica. Aidian biedt een breed scala aan visueel en digitaal afleesbare sneltesten voor de detectie van influenza, SARS-CoV-2 en andere luchtweginfecties.

C-reactief proteïne (CRP)

Nauwkeurige en snelle CRP point of care (POC)-testen helpen bij de klinische behandeling van patiënten met infectiesymptomen. Het meten van CRP verhoogt de diagnostische zekerheid, begeleidt het juiste voorschrijven van antibiotica en helpt bij het uitsluiten van ernstige bacteriële infecties^2-4.

Meer informatie:

Over C-reactief proteïne (CRP)

CRP en infecties van de onderste luchtwegen

Bacteriën

Bacteriën zijn microscopisch kleine eencellige organismen die binnen en/of buiten het lichaam kunnen leven. Verschillende bacteriën spelen een vitale rol in de menselijke gezondheid – ze leven op onze huid en in ons lichaam en spelen bijvoorbeeld een rol bij het verteren van voedsel. Bacteriën kunnen echter ook infectieziekten veroorzaken.⁵ In tegenstelling tot virale infecties kunnen bepaalde bacteriële infecties worden behandeld met antibiotica⁶.

Bacteriën kunnen worden onderverdeeld in Gram-negatieve en Gram-positieve bacteriën. Gram-negatieve bacteriën hebben een extra buitenmembraan waardoor antibiotica moelijker kan binnendringen. Gram-negatieve bacteriën zijn ook gevoeliger voor het ontwikkelen van antibioticaresistentie.⁵

Bacteriën die luchtweginfecties veroorzaken

Bacteriën kunnen verschillende luchtweginfecties veroorzaken, waaronder bijvoorbeeld faryngitis, longontsteking en acute bronchitis. Snelle diagnostische testen verbeteren de behandeling van luchtweginfecties en begeleiden het juiste antibioticagebruik. Het vermijden van onnodig antibioticagebruik is belangrijk in de strijd tegen antibioticaresistentie⁶.

Hieronder staan enkele voorbeelden van bacteriën die luchtweginfecties veroorzaken.

Streptococcus pyogenes 

S. pyogenes, ook wel Strep A of GAS genoemd, is een belangrijke oorzaak van faryngitis. Streptokokkenfaryngitis is vaak moeilijk te onderscheiden van virale infecties⁷, sneltesten bieden een snelle en kosteneffectieve manier om Strep A-infecties nauwkeurig op te sporen.

Product:

• QuikRead go Strep A

Legionella

Legionella kan een ernstige vorm van longontsteking veroorzaken. De bacterie kan groeien in zoetwatersystemen en zich verspreiden via kleine druppeltjes. Minder vaak kunnen mensen ook ziek worden door het inademen van drinkwater dat Legionella bevat.⁸ Sneltesten detecteren legionella-antigenen in urinemonsters.

Mycoplasma pneumoniae

M. pneumoniae is een bacterie die meestal milde maar langdurige infecties van de luchtwegen veroorzaakt. Het meest voorkomende type ziekte veroorzaakt door M. pneumoniae is tracheobronchitis, maar het kan ook longontsteking veroorzaken⁹. Mycoplasma sneltesten detecteren M. pneumoniae immunoglobuline M (IgM) antilichaam in serummonsters.

Streptococcus pneumoniae

S. pneumoniae wordt vaak aangetroffen in de luchtwegen van gezonde personen, vooral mensen met schoolgaande kinderen of personen in militaire omgevingen¹⁰. Longontsteking, bacteriëmie en meningitis veroorzaakt door S. pneumoniae komen meestal voor wanneer er sprake is van een predisponerende aandoening.

Virussen

Virussen zijn geen cellen. In tegenstelling tot cellen, hebben virussen geen eigen metabolische vermogens¹¹. Om te kunnen overleven en zich voort te planten, moeten virussen een levende cel (zoals een menselijke cel) binnendringen die een gastheer wordt genoemd⁵.

Infecties veroorzaakt door virussen kunnen niet worden behandeld met antibiotica. Voor sommige virale infecties zijn antivirale middelen beschikbaar, maar antibiotica werken niet tegen virussen^6,12. Antibiotica slikken als ze niet nodig zijn, biedt geen hulp. Integendeel, onnodig antibioticagebruik kan schadelijke bijwerkingen veroorzaken en het draagt bij aan de toename van antibioticaresistentie^5,6.

Virussen die luchtweginfecties veroorzaken

Virussen kunnen verschillende luchtweginfecties veroorzaken, waaronder bijvoorbeeld influenza, COVID-19 en RSV-infectie. Een juiste diagnose van een virale infectie vermindert onnodig antibioticagebruik.

Hieronder staan enkele voorbeelden van virussen die luchtweginfecties veroorzaken.

Adenovirus

Adenovirus kan ziekten veroorzaken van verkoudheid tot keelpijn, maar het kan ook longontsteking, acute gastro-enteritis en neurologische aandoeningen veroorzaken¹³. Adenovirus-sneltesten helpen om de oorzaak van de symptomen te identificeren, aangezien de symptomen van een respiratoire adenovirale infectie moeilijk te onderscheiden zijn van andere luchtweginfecties.

Respiratoir syncytieel virus (RSV)

RSV is een belangrijke oorzaak van luchtweginfecties en is verantwoordelijk voor meer dan 60% van de gevallen van acute luchtweginfecties bij jonge kinderen^14,15. RSV wordt vaak geassocieerd met hoge morbiditeits- en sterftecijfers bij kinderen, ouderen en immuungecompromitteerde patiënten. Omdat de symptomen erg lijken op andere virale infecties, helpen RSV-sneltesten bij het opsporen van de oorzaak van de ziekte.

Infectieuze mononucleosis

Infectieuze mononucleosis is een besmettelijke ziekte die meestal wordt veroorzaakt door het Epstein-Barr-virus (EBV) en komt vaak voor bij tieners en jonge volwassenen¹⁶. Met een snelle mononucleosis-test kan EBV gemakkelijk worden gedetecteerd uit volbloed, volbloed met vingerprik, serum of plasma.

Influenza

Influenza is een van de belangrijkste oorzaken van acute luchtweginfecties¹⁷. Ondanks de seizoensvaccinatie tegen influenza vormen de besmettingen wereldwijd een aanzienlijke publieke last. Dit is te wijten aan voortdurende antigeenveranderingen in de oppervlakteglycoproteïnen van het influenzavirus, die de effectiviteit van vaccinatie verminderen¹⁸. Influenza-sneltesten helpen om de oorzaak van de ziekte snel te onderscheiden, waardoor het gemakkelijker wordt om de patiënten nauwkeurig te behandelen.

SARS-CoV-2

COVID-19 is de luchtwegaandoening die wordt veroorzaakt door SARS-CoV-2. Mensen die besmet zijn met SARS-CoV-2 zullen milde tot matige luchtwegaandoeningen ervaren en de meesten zullen herstellen zonder dat er een speciale behandeling nodig is. COVID-19 kan echter soms een ernstige ziekte veroorzaken die intensieve zorg vereist. Oudere mensen en mensen met onderliggende medische aandoeningen hebben meer kans op het ontwikkelen van een ernstige ziekteverloop.¹⁹ COVID-19 kan gemakkelijk worden overgedragen, en snelle identificatie van besmette personen helpt bij het beperken van transmissieroutes.

Referenties

1. Finely CR, Chan DS, Garrison S, et al. What are the most common conditions in primary care? Canadian Family Physician 2018; 64, 832-840.
2. Markanday A. Acute Phase Reactants in Infections: Evidence-Based Review and a Guide for Clinicians. Open Forum Infect Dis 2015; 2(3): ofv098.
3. Little P et al. Effects of internet-based training on antibiotic prescribing rates for acute respiratory-tract infections: a multinational, cluster, randomised, factorial, controlled trial. Lancet 2013; 382(9899): 1175-1182.
4. Emery P. Evidence-based review of biologic markers as indicators of disease progression and remission in rheumatoid arthritis. Rheumatol Int 2007; 27(9): 793-806.
5. What’s the difference between bacteria and viruses? https://imb.uq.edu.au/article/2020/04/difference-between-bacteria-and-viruses Accessed: 3 March 2026
6. Centres for Disease Control and Prevention (CDC). Antibiotic Do’s & Don’ts. https://www.cdc.gov/antibiotic-use/do-and-dont.html Accessed: 14 December 2023
7. Bisno AL, Gerber MA, Gwaltney JM Jr, Kaplan EL, Schwartz RH. Practise Guidelines for the Diagnosis and Management of Group A Streptococcal Pharyngitis. CID 2002; 35(2); 113 - 125.
8. Centres for Disease Control and Prevention (CDC). About the Disease. Available at: https://www.cdc.gov/legionella/about/index.html Accessed: 3 March 2026
9. Centres for Disease Control and Prevention (CDC). Signs and Symptoms. Available at: https://www.cdc.gov/pneumonia/atypical/mycoplasma/about/signs-symptoms.html Accessed: 9 October 2023
10. Centres for Disease Control and Prevention (CDC). Streptococcus pneumoniae. Available at: https://www.cdc.gov/pneumococcal/clinicians/streptococcus-pneumoniae.html Accessed: 9 October 2023
11. Michael T. Madigan, John M. Martinko, Jack Parker. Brock Biology of Microorganisms (10th Edition). Pearson Education Inc, 2003.
12. Centres for Disease Control and Prevention (CDC). Viruses or Bacteria; What’s got you sick? https://www.cdc.gov/antibiotic-use/pdfs/VirusOrBacteria-Original-P.pdf Accessed: 3 March 2026
13. Centres for Disease Control and Prevention (CDC). Symptoms. Available at: https://www.cdc.gov/adenovirus/symptoms.html Accessed: 5 October 2023.
14. Hall CB. Respiratory syncytial virus and parainfluenza virus. N Engl J Med. 2001;344(25):1917–28.
15. Falsey AR, Hennessey PA, Formica MA, Cox C, Walsh EE. Respiratory syncytial virus infection in elderly and high-risk adults. N Engl J Med. 2005;352(17):1749–59.
16. Centres for Disease Control and Prevention (CDC). About Infectious Mononucleosis. Available at: https://www.cdc.gov/epstein-barr/about-mono.html Accessed: 5 October 2023.
17. Reed C, Chaves SS, Kirley PD, et al. Estimating influenza disease burden from population-based surveillance data in the United States. PLoS ONE 2015;10:e0118369.
18. de Vries RD, Altenburg AF, Rimmelzwaan GF. Universal influenza vaccines: A realistic option? Clinical Microbiology and Infection 2016;22:S120-S4.
19. European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). Questions and answers on COVID-19: Basic facts. Available at: https://www.ecdc.europa.eu/en/covid-19/questions-answers/questions-answers-basic-facts Accessed: 3 March 2026